روز آزادی نرم‌افزار ، در حسرت یک همایش واقعی

روز آزادی نرم‌افزار
روز آزادی نرم‌افزار

چهارشنبه هفته‌ی گذشته روز آزادی نرم‌افزار بود و با همین بهانه جشنی در تهران برگزار شد که سعی داشت این روز را گرامی بدارد. در این نوشته نقدی دارم بر این جشن و شاید هم جشن‌های دیگر. قبل از هر چیز این را بگویم که مراسم از ساعت ۸ صبح تا ۴:۳۰ عصر بود و من تنها در ساعت ۹ الی ۱۲ ظهر حضور داشتم و مورد دیگر اینکه بیشتر از ۱ ساعت و نیم در راه بودم که ممکن است این دوری راه هم در نظراتم تاثیر گذاشته باشد.

همه چیز در برابر مفهوم آزادی نرم‌افزار

مراسم در فرهنگسرای ارسباران زیر پل سیدخندان بود. وقتی وارد شدم کمتر از ۲۰ نفر در سالن حضور داشتند و یک نفر هم از میان سالن داشت نظرات خود را درباره آزادی نرم‌افزار می‌گفت. همان بحث‌های همیشگی که ماکروسافت فلان است و لینوکس فلان است و چرا آن یکی بهتر از این است. مطالب ارائه هم یکسری حرفهای کلی و سطحی بود. این بخش واقعا خسته کننده بود یا حداقل از درک من خارج بود که چرا سر موضوع آزادی این قدر بحث می‌کنند. به نظر من همه چیز مشخص است. این موضوعی است که اگر برای کسی هم مشخص نباشد با بحث کردن چیزی حل نمی‌شود. این معمولا بحث اکثر نشست‌ها است که وقت زیادی را سر مفاهیم می‌گذارند و قصد ندارند یک قدم به جلو بردارند.

بر خلاف ارائه دهنده من اصلا حالت گفتگو محور را دوست نداشتم و ترجیح می‌دادم به جای جنگ و جدال‌های بیهوده اطلاعات بیشتری توسط سخنران ارائه شود. برای همین در میانه‌های بحث خسته شدم و ترجیح دادم از کارگاهی که به صورت موازی در طبقه‌ی بالا در جریان بود، دیدن کنم. کارگاه درباره‌ی روباتیک بود. نمی‌دانم انتظار اینکه شخصی که آنجا می‌آید برنامه‌ای برای کارگاه داشته باشد انتظار زیادی است یا نه اما آن دوست خوبمان که ظاهرا دانش قابل قبولی هم داشتند نمی‌دانست قرار است در این کارگاه چه کار کند. برای همین وقت کارگاه به بیهودگی گذشت و من بعد از نیم ساعت آنجا را هم ترک کردم.

آن روز صبح باید یک ایمیل خیلی خیلی مهم را تا پیش از ظهر دریافت می‌کردم و یک ایمیل مهم دیگر را هم ارسال می‌کردم. سرعت اینترنت نهایتا ۳ کلوبایت بود. یعنی ۲۴ کلوبیت، چیزی کمتر از نصف اینترنت‌های دایل آپی که به یاد داریم. این را قبول دارم که شرایط کشور آنقدر پیشرفته نیست که انتظار زیادی داشته باشیم اما وجود یک اینترنت قابل قبول حداقل کیفیت یک همایش است و اگر من بودم با این وضع اینترنت جشنی برگزار نمی‌کردم. هر طور بود با هزار بدبختی و مکافات ایمیل را فرستادم و بعد یک پذیرایی خوب آماده‌ی بخش دوم شدیم.

ادامه‌ی عجیب

بخش دوم ارائه‌ای درباره‌ی سایت‌ها، توزیع‌ها و در کل فعالان ایرانی این حوزه بود. اطلاعات این بخش آنقدر غلط‌های بدیهی داشت که دستم را برای اعتراض بلند کردم اما چند اسلاید که جلوتر رفت دیدم ارزش اعتراض هم ندارد. آخر چه کسی برچسب توزیع فعال را به «لینوکس کارآمد شریف» می‌چسباند یا توزیع‌هایی مثل آلاچیق را که مدتهاست فعالیتی ندارند. یا بخش معرفی سایت که بیشتر به گشایش زباله‌دان تاریخ شبیه بود و هرچه سایت مرده با دامین‌های باطل شده درباره‌ی لینوکس وجود داشت را معرفی کرد که باز هم برای همه نوشته بود: فعال!

بعد از این مرحله نوبت به ارائه‌ی یکی از مسئولان سازمان فناوری اطلاعات رسید که انصافا بعضی حرف‌هایش تازه و دست اول بود. مثل اینکه قرار است رشته‌ی نرم‌افزارهای آزاد (یا چنین چیزی) به صورت آکادمیک تدریس شود که در مرحله‌ی تدوین سرفصل است (البته من هم نفهمیدم یعنی چه و مگر نرم‌افزار آزاد و غیر آزاد از نظر فنی با هم فرق می‌کنند!). بعد از این ارائه هم وقت ناهار و استراحت بود. یک کارت رستوران دادند که چند متری آن طرف‌تر بود و ۱۰ درصد تخفیف داشت. به شخصه انتظار داشتم حداقل مثل جشن انتشار اوبونتو با یک پذیرایی ساده این مرحله را هم به سرعت بگذرانند. تازه در اینجا که از نهادی دولتی مثل سازمان فناوری اطلاعات هم می‌توانستند برای تامین هزینه‌ها کمک بگیرند. من هم که خسته بودم و حال و حوصله‌ی اینکه به جایی دیگر بروم را هم نداشتم تصمیم گرفتم برگردم.

اینها همه خوب است. اینکه کسانی هستند که روز آزادی نرم‌افزار را در این کشور جشن می‌گیرند و در این راه زمان می‌گذارند و هزینه می‌کنند اما حتما می‌توان سطح این همایش‌ها یا جشن‌ها را بالاتر برد حتی می‌توان برای آنها هزینه هم دریافت کرد اما در عوض برای آن به خوبی برنامه ریزی کرد و محتوای در خوری در آنها عرضه کرد. در آخر تنها به این خاطر که این همایش به «آزادی نرم‌افزار» مربوط می‌شد صفت «خوب» را تقدیمش می‌کنم تا شاید در آینده شاهد مراسم‌های بهتری باشیم.

15 دیدگاه برای «روز آزادی نرم‌افزار ، در حسرت یک همایش واقعی»

  1. این خوبه که لا اقل یه همچین چیزی تو ذهن ها وجود داره که براش
    مثلا همایش ـ‌این مدلی برگزار بشه ؛

    از شما هم تشکر میشه که وقت میزارید و به چنین همایش هایی میرین و
    اونا رو نقد میکنید …. 🙂

  2. سلام
    من همونی‌ هستم که توی کارگاه رباتیک آزاد و سخت‌افزار آزاد حرف زدم :دی ممنون از تعریفت
    و ممنون از نقدت که انشالله سازنده‌س برای همایش سال بعد
    دونه دونه دلایل و … رو میگم
    در موردپ تعداد کم افراد باید بگم که
    ۱-وسط هفته بود و همه یا دانشگاه بودن یا سرار
    متاسفادنه روز دیگه‌ای هم نمی‌شد که سالن رُ رزرو کنیم
    مطالب ممکنه سطحی باشه اما نه برای شما که حرفه‌ای هستی و این چیزا رُ می‌دونی خیلی ‌ها که اومده بودن اینا رُ نمی‌دونستن و این جور چیزا براشون تازگی داشت که البته هدف اصلی ما همین افراد نا آشنا بودن
    حالت اینتراکتیو یا گفتگو محور رُ من به شخصه می‌پسندم چون با نظرات مختلف آشنا میشه و حسن بعدیش اینه که طرف خسته نمی‌شه
    در مورد کارگاه ۲ تا برنامه داشتیم
    سخت افزار و رباتیک آزاد
    قصد من این‌بود که شروع کنم بگم سخت‌افزار =آزاد چیه و چند نمونه از معروف ‌تریناشو معرفی کنم و به سوالات پاسخ بدم
    پس برنامه داشتم و طبق برنامه‌ام جلو رفتم :دی
    در مورد اینترنت قرار بود چندجا اسپانسر بشن که زدن زیر قولشون و مجبور شدیم با هزینه‌ی شخصی اینترنت بگیریم.
    پس قبول کنین که هزینه‌اش زیاد می‌شد و ما هم بیشتر از این نداشتیم

    انشالله سال بعد همایش بهتری توی روز بهتری اجرا کنیم و از شما هم کمک بگیریم برای بهتر شدنش
    ما علاقه‌مندیم به هرگونه همکاری با افراد مختلف جامعه نرم‌افزار آزاد ایران

    1. سلام
      متاسفانه هیچکس روی داشته ها تمرکز نمیکنه
      شما به جای اینکه کاربران لینوکس رو زیاد بکنی سعی کن اون کاربرایی رو که کار میکنن نگه داری
      بنده به شخصه جذب داشته ها میشم تا شعار
      الان لینوکس چی داره؟
      سعی کنین داشته هاشو زیاد کنین و با کسایی مثل آقا امیر همکاری بکنین و نیاز های کاربرانو برطرف بکنین
      خب همه میگن نرم افزار های ویندوز امکانات خوبی داره ،شما نمیتونین همکاری بکنین و امکانات نرمافزار های لینوکسو بیشتر بکنین؟

      1. ولی من که حرفی از لینوکس نزذم
        تازه نگه‌داشتن کاربرای لینوکس امری سخت نیست! ندیدم کسی رُ که بیاد به این دنیا و ولش کنه بره سمت انحصار
        صحبت‌های شما برام عجیب به نظر می‌رسه
        تازه ما که با همه همکاری می‌کنیم از تازه‌کارش بگیر تا حرفه‌ای‌ش
        درضمن نرم‌افزار‌های لینوکس امکانات خودشونو دارن که در حال توسعه هستن و امثال من و شما هم توشون شرکت می‌کنن

        1. این حرف numb95 که میگه نگه‌داشتن کاربرای لینوکس امری سخت نیست و ندیده کسی از سمت لینوکس به سمت انحصار بره رو بخوایم یه مقدار اصلاح کنیم میشه: کسی که نرم‌افزار آزاد رو درک کنه و بدونه چه داشته‌هایی داره از سمت نرم‌افزار آزاد به سمت نرم‌افزار انحصاری نمیره.

          1. مطمئنا همین طور است اما هر کسی چنین چیزی برایش اهمیتی ندارد حتی اگر از آن آگاهی کامل داشته باشد.

          2. @amirHP
            دقیقا همینطوره.
            نرم‌افزار آزاد کمونیسم نیست که هر کسی رو مجبور کنه برای جامعه کار کنه و جامعه براش اهمیت داشته باشه بلکه روش پیشنهادی نرم‌افزار آزاد و در شکل کلی‌ترش دانش آزاد اینه که دانش رو منتقل کنه و دست جامعه رو باز بذاره که راهش رو انتخاب کنه و تصمیم بگیره که به این سمت بیاد یا نیاد.

          3. مسلما اگر هدف اهمیت پیدا کردن این موضوع “برای هر کسی” بود کمونیسم خیلی موفق‌تر از نرم‌افزار آزاد عمل میکرد.

            (توضیح بیشتر در کامنت پایینی)

      2. با این حرف موافقم که زمانی کاربران جدید به سمت گنو/لینوکس و در حالت کلی نرم‌افزار آزاد میان که جذب داشته‌هاش شن و خب اینجا دو تا موضوع طرح میشه: اول اینکه گنو/لینوکس چه داشته‌هایی داره و چجوری میشه بیشترش کرد؟ و دوم اینکه آیا جامعه به قدر کافی آگاه هست از داشته‌های گنو/لینوکس؟

        راه زیاد کردن داشته‌ها مشخصه و عمومن توسط افرادی مثه آقا امیر و numb95 و هر کس دیگری که برای جامعش ارزش قائله صورت میگیره ولی زیادشدن و استفاده‌ی جامعه از این داشته‌ها بدون ایجاد یک سیستم آگاهی‌رسان که تفاوت‌های نرم‌افزارهای آزاد و انحصاری رو به جامعه نشون بده هیچوقت اتفاق نمیوفته.

  3. با سپاس از وقتی که گذاشتین و در این برنامه شرکت کردین و نظرتون رو نوشتین من سعیم رو میکنم مواردی که اینجا نوشتید رو به صورت موردی و دسته‌بندی شده وارد صفحه‌ی گردآوری، بحث و جمع‌بندی نظرات تیم اجرایی و مخاطبین پیرامون جشنواره‌ی روز آزادی نرم‌افزار ۱۳۹۲ کنم و پاسخ خودم به بعضی موارد نوشته شده رو اونجا بنویسم.

    آدرس صفحه: http://www.fsug.ir/wiki/index.php?title=بحث:همایش_روز_آزادی_نرم‌افزار_سال_۱۳۹۲

    یکی از مهمترین ویژگی‌های جشنواره‌ای که برگزار شد این بود که تمام مراحل انجامش به صورت شفاف در اختیار مخاطبین قرار گرفت چون از ابتدا هم تصمیم داشتیم طوری عمل کنیم که هیچکدام از نقاط قوت و ضعفمون رو از دید مخاطبین پنهان نکنیم و اگر باز هم موردی به ذهنتون رسید، ثبت‌نام در ویکی بنیاد دانش آزاد و تکمیل اون صفحه کار راحتی هست. حتی می‌تونید در جلسات بنیاد شرکت کنید و نظراتتون رو اونجا به بحث بذارید.

    امیدوارم بتونیم برای سال‌های آینده به کمک افرادی مثل شما یک روز آزادی نرم‌افزار واقعی برگزار کنیم. روزی که در خاطره‌ها ثبت شه.

  4. سلام
    کارگاه رباتیک ما ۲ بخش داشت!
    نمی‌دونم تو کدوم بخشش بودی
    من بخش دوم که معرفی تیم روبومون بود رو من اجرا کردم و یه سری صحبت کردم.
    من برنامه داشتم ولی خوب به اینترنت احتیاج داشتم که نبود نخواستم بگم خوب اینترنت نیست منابع من نیست پس همه پاشید برید سعی کردم تیم ام رو معرفی کنم و بعد هم به سوال های شما جواب بدم خوشحال شدم که این معرفی موفقیت آمیز بود استقبال خیلی خوبی ازش شد و ما از همون افرادی که داخل این کارگاه بودن تونستیم در گروه عضو بگیریم و پروژه هامون مثل ویکی‌مون رو توسعه بدیم.

    من متاسفانه بخش اول که ارائه خوب دوستم امیرحسین گودرزی بود رو به علت مسئولیت هایی که در تیم اجرایی داشتم از دست دادم و نمی‌تونم نظر بدم و دانشی هم در مورد سخت‌افزار آزاد ندارم اما اگر اعتراض و نقد شما به بخش دوم هست که ما برگزار کردیم من این نقد شما رو می‌پذیرم و واقعا نقص در اجرای ما وجود داشته امیدوارم که بتونیم این نواقص رو برطرف کنیم و در تیم اجرایی هم از شما و نظراتتون استقبال می‌کنیم.
    موفق باشید
    محمد‌رضا

  5. پاراگراف اول که نوشتید “مراسم از ساعت ۸ صبح تا ۶ عصر بود” اشتباس.
    مراسم از ۸ صبح تا ۴:۳۰ بعد از ظهر بود و سر این ساعت هم تموم شد.
    زمانش رو داخل سایت همایش به نشانی sfd.fsug.ir/1392 هم نوشته.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.