آیا متن‌باز ترسناک است؟

نوشته شده برای پیوست ۳۸

ماه گذشته دبیر شورای عالی فضای مجازی در اظهار نظری یکی از دلایل راحتی نفوذ به حریم خصوصی در تلگرام را متن‌باز بودن آن بیان کرد. چنین اظهارنظرهایی درباره اپن‌سورس را حتی پیش از این هم شنیده بودیم. استدلال رایج این است که چون کد نرم‌افزارهای متن‌باز و آزاد در اختیار همه قرار دارد پس هرکس می‌تواند آن‌ها را مشاهده کند و راه‌های نفوذ به سیستم باز است.

چنین خطری همان قدر با عقل و منطق سازگار است که بگویید چون در فضای خارج از خانه احتمال حضور قاتل وجود دارد پس هرگز از خانه خارج نشویم. ماندن در خانه شاید ما را از قاتل‌های احتمالی امن نگه دارد اما ما را به بسیاری از خطرهای دیگر آسیب‌پذیرتر می‌کند. ممکن است با یک سرما خوردگی ساده یا عفونت بمیریم، ممکن است مسائل ایمنی که سال‌هاست رعایت می‌شود و ما از آن خبر نداریم جان ما را تهدید کند و اینها همه به خاطر این است که ما صورت مسئله را اشتباه تعریف کردیم. ترس از کشته شدن توسط یک قاتل به خاطر خروج از خانه، به یک دلیل ساده اشتباه است؛ اینکه همیشه و در تمام جوامع آدم‌های خوب بیشتر از آدم‌های بد بوده‌اند.

همین مسئله درباره چشم‌هایی که ناظر کدهای نرم‌افزار آزاد هستند هم صدق می‌کند. پیش از آنکه یک نفوذگر از حفره نرم‌افزار متن باز سوء استفاده کند به احتمال خیلی زیاد چشم‌های افرادی که به آن نرم‌افزار عشق می‌ورزند و روزانه از امکانات آن استفاده می‌کنند، حفره امنیتی را گزارش داده و مسئله توسط هزاران برنامه‌نویس آماده در سراسر دنیا حل می‌شود.

اتفاقی که در نرم‌افزارهای کد بسته می‌افتد به مراتب بدتر است. یعنی گاهی حفره‌هایی پیدا می‌شود که برای سال‌ها وجود داشته و معلوم نیست چند نفر از آن سوء استفاده کرده‌اند و چون افراد کمی به منبع دسترسی داشته‌اند این مسئله جز برای نفوذگران برای بقیه خیلی دیر فاش شده است.

روی برگرداندن از نرم‌افزار آزاد مانند رفتن به غار تنهایی، بیش از آنکه صنعت فناوری اطلاعات ما را در حس استقلال غوطه ور کند آن را به کوچکترین حملاتی آسیب پذیر می‌کند. نتیجه این می‌شود که یک تیم ساده از هکرها به راحتی می‌توانند در سیستم‌های مدیریت محتوایی که برای وب‌سایت‌های ایرانی نوشته شده نفوذ کنند و به صدر اخبار بیایند. حال آنکه همین سایت‌های دولتی اگر به جای اختراع دوباره چرخ به سیستم‌های متن‌بازی مانند وردپرس یا دروپال اعتماد کرده و بستر خود را گسترش داده بودند، با هزینه‌ای به مراتب کمتر، سامانه‌ای داشتند که سال‌ها تحت حملات شدید مقاوم شده و کدهایش در برابر دیدگان میلیون‌ها برنامه‌نویسی قرار داشت که آن پروژه آزاد از نون شب برایشان با ارزش‌تر بود. انسان متمدن همیشه برای پیش‌رفت پا روی شانه گذشتگان گذاشته است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.